ภาพถ่ายของดวงจันทร์'ยูโรปา' โดยยานอวกาศกาลิเลโอ

รูปดวงจันทร์'ยูโรปา'
ดวงจันทร์ของดาวพฤหัสฯ

       การวนรอบผ่านระบบดาวพฤหัสในช่วงปลายปี 1990 โดยยานอวกาศกาลิเลโอ ซึ่งได้บันทึกวิวทิวทัศน์ของดวงจันทร์ของดาวพฤหัส--ดวงจันทร์'ยูโรปา' ซึ่งเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าพื้นผิวของดวงจันทร์นี้เป็นน้ำแข็งที่อาจจะซ่อนมหาสมุทรลึกไว้ภายใน

       ภาพถ่ายดวงจันทร์ยูโรปานี้นี้ได้รับการพัฒนาขึ้นมาใหม่ โดยใช้วิธีปรับเทียบใหม่ซึ่งจะแสดงสีภาพได้ใกล้เคียงกับสีที่ตามนุษย์จะมองเห็น

บนผิวของยูโรปามีรอยแตกเป็นเส้นโค้งยาวซึ่งมีแนวโน้มว่าด้านล่างจะเป็นของเหลว

       เนื่องจากดาวพฤหัสมีขนาดใหญ่ วงโคจรรอบดาวพฤหัสจึงมีลักษณะเป็นวงรี การโคจรนี้จะให้พลังงานเพียงพอที่จะทำให้มหาสมุทรเป็นของเหลว

       แต่สิ่งที่น่าคิดก็คือ มันมีความเป็นไปได้ว่า แม้ว่าไม่มีแสงแดดที่เกิดกระบวนการสร้างสิ่งมีชีวิต แต่อาจเป็นไปได้ว่ามันหาพลังงานจากแหล่งอื่นเพื่อทำให้เกิดการเอื้อต่อสิ่งมีชีวิต ชีวิตดังกล่าวน่าจะเติบโตได้ดีในน้ำทะเลลึก เช่น กุ้ง


ชื่อบทความ Galileo's Europa Remastered
Image Credit: NASA, JPL-Caltech, SETI Institute, Cynthia Phillips, Marty Valenti
ที่มา http://apod.nasa.gov/apod/ap141127.html

ย้อนอดีต จากดวงจันทร์ มาสู่โลก

       หลังจากการเดินทางที่โด่งดังที่สุดของยุคปัจจุบัน มันเป็นเวลาที่จะได้กลับบ้าน (หลังจากที่พิสูจน์ความสามารถของมนุษย์ ความสามารถที่จะไปเกินขอบเขตของโลกมนุษย์เป็นครั้งแรก) นีลอาร์มสตรองและบัซซ์อัลดริน ได้เดินทางกลับมายังโลก

       ภาพด้านบนถูกบันทึกโดยยานอวกาศ ในปี 1969 วันที่ 21 กรกฎาคม เป็นภาพของดวงจันทร์(ใกล้) และโลก(ที่อยู่ไกลออกไป) พรุ่งนี้ (20 กรกฎาคม 2009) เป็นวันครบรอบ 40 ปีของการไปถึงดวงจันทร์คนแรก

       เมื่อเร็ว ๆ นี้ยานอวกาศขององค์การนาซ่าที่สำรวจดวงจันทร์ จะส่งภาพกลับมา เป็นครั้งแรกของที่สุดของการเชื่อมโยงไปถึงอพอลโล - รวมทั้งอพอลโล 11 - ภาพที่ได้จะมีความละเอียดพอที่จะเห็นร่องรอยโบราณ

ชื่อบาความ From the Moon to the Earth
Credit: Apollo 11, NASA
ที่มา http://apod.nasa.gov/apod/ap090719.html

แผนที่ดวงจันทร์ของดาวเสาร์ ไดโอนี | ดาราศาสตร์

แผนที่ดวงจันทร์ของดาวเสาร์ ไดโอนี

คำอธิบาย: ภาพแผนที่ทรงกระบอกของดวงจันทร์ของดาวเสาร์นี้ เป็นสีที่ดูแปลกตา สร้างขึ้นโดยใช้ของข้อมูลภาพที่เก็บรวบรวม 10 ปี จากยานอวกาศแคสสินี ดวงจันทร์ไดโอนีถูกค้นพบโดยนักดาราศาสตร์ที่ชื่อ "โจวันนี โดเมนีโก กัสซีนี"(Giovanni Domenico Cassini) ใน 1684, ไดโอนีมีขนาดประมาณ 1,120 กิโลเมตร ภาพที่ได้นี้ แปลงมาจากอินฟราเรดเป็นอัลตราไวโอเลต ความแตกต่างระหว่างความสว่างทางด้านขวา และความมืดทางด้านซ้าย เกิดจากลักษณะการเคลื่อนที่ของดวงจันทร์(Tidal locking) ดวงจันทร์ดวงนี้ เหมือนดวงอื่นๆที่โคจรอยู่วงแหวนE คือ ซีกหนึ่งของดาวเคราะห์จะมืด

ชื่อบทความ The Map of Dione
Image Credit: Map - Paul Schenk (LPI),
Image Data - Cassini, ISS, JPL, ESA, NASA
ที่มา http://apod.nasa.gov/apod/ap141107.html

ดวงจันทร์หายไปบางส่วน! ปรากฏการธรรมชาติ | ดาราศาสตร์

ภาพดวงจันทร์ ที่ดวงจันทร์หายไปบางส่วน
A Strawberry Moon

June's Full Moon (full phase on June 13, 0411 UT)
      เป็นประเพณีที่รู้จักกันดีในชื่อ "ดวงจันทร์สตรอเบอร์รี่" หรือ "ดวงจันทร์กุหลาบ"

      ชื่อเหล่านั้น อธิบายถึงลักษณะของดวงจันทร์เต็มดวง ที่ขึ้นในเดือนที่ผ่านมา ณ หมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ชื่อ "Marieby" ของสวีเดน

      ดวงจันทร์ในภาพลักษณะขนาดใหญ่ เป็นเพราะถ่ายโดยใช้เลนส์โฟกัสยาว ภาพนี้ ถ่ายไกลจากหมู่บ้านที่เห็นในภาพประมาณ 8 กิโลเมตร

      หากมองดวงจันทร์ด้วยตาปล่าว จะเห็นดวงจันทร์บางส่วนเลือนรางไป ณ บริเวณเส้นขอบฟ้า ปรากฏการที่บางส่วนของดวงจันทร์เลือนรางไปนี้ ไม่ได้เกิดจากเลนส์กล้องแต่อย่างใด มันเกิดจากแสงที่อยู่ในชั้นบรรยากาศโลก ซึ่งปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ก็ยังอธิบายไม่ได้ แต่นักวิทยาศาสตร์คาดว่าน่าจะเกิดการกระจายแสง หรือการหักเหแสง จึงทำให้เห็นดวงจันทร์เพียงบางส่วน ดังภาพ

ชื่อบทความ A Strawberry Moon
Image Credit & Copyright: Göran Strand
ที่มา http://apod.nasa.gov/apod/ap140613.html

ดวงจันทร์ที่น่าจะมีโอกาสมีสิ่งมีชีวิต | ดาราศาสตร์

ดวงจันทร์ที่น่าจะมีโอกาสมีสิ่งมีชีวิต

      สำหรับนักดาราศาสตร์ชีววิทยา ดวงจันทร์ 4 ดวงนี้ อาจจะเป็นสิ่งที่น่าค้นหามากที่สุดในระบบสุริยะของเรา ภาพด้านบน เทียบขนาดดวงจันทร์ของแต่ละดวง การสำรวจนี้ เราส่งยานอวกาศขึ้นไป โดยมีแนวคิดว่า "ไม่เพียงแต่ดาวเคราะห์เท่านั้นที่อาจมีสิ่งมีชีวิต แต่ดวงจันทร์ก็อาจมีสภาพแวดล้อมที่รองรับชีวิตได้เช่นกัน"

      ในภารกิจกาลิเลโอ(Galileo mission) ที่มีเป้าหมายเพื่อการสำรวจดาวพฤหัสบดี ได้ค้นพบมหาสมุทรของของเหลวอยู่บนดวงจันทร์ยูโรปา (Europa : ดวงจันทร์ของดาวพฤหัส) และบ่งชี้ว่าดวงจันทร์แกนีมีด  (Ganymede : ดวงจันทร์ของดาวพฤหัส ) น่าจะมีทะเลอยู่ภายใน

      ที่ดาวเสาร์ ยานอวกาศแคสซินี (Cassini) ได้ตรวจพบน้ำพุน้ำแข็งจากดวงจันทร์เอนเซลาดัส (Enceladus : ดวงจันทร์ของดาวเสาร์) ชี้ให้เห็นว่า มีน้ำอุ่นอยู่ใต้ผิวบนดวงจันทร์ขนาดเล็กนี้

      ขณะที่สำรวจพื้นผิวของทะเลสาบไฮโดรคาร์บอนเย็น แต่ยังคงมีสภาพเป็นของเหลว ภายใต้บรรยากาศที่หนาแน่นของดวงจันทร์ไททันขนาดใหญ่ (Titan : ดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์)

      หากมองออกนอกระบบสุริยะ งานวิจัยใหม่แสดงให้เห็นว่า ดวงจันทร์ขนาดใหญ่(ที่ไม่ได้โคจรรอบดวงอาทิตย์) มีโอกาสพบสิ่งมีชีวิตมากกว่าดาวเคราะห์ (ที่ไม่ได้โคจรรอบดวงอาทิตย์) จึงสรุปได้ว่า ดวงจันทร์น่าจะเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตต่างดาว

Potentially Habitable Moons
Image Credit: Research and compilation - René Heller (McMaster Univ.) et al.
Panels - NASA/JPL/Space Science Institute - Copyright: Ted Stryk
ที่มา http://apod.nasa.gov/apod/ap140919.html วันที่ 19 กันยายน 2014

จันทรุปราคา ถ่ายที่ชายฝั่งแปซิฟิก

      จากภาพ ด้านล่างของทะเลหมอกนี้ เป็นมหาสมุทรแปซิฟิก, ชายฝั่งชิลี เป็นบรรยากาศของท้องฟ้ายามเช้าตรู่ ขณะที่กำลังเกิดกบกินเดือนไปแล้วประมาณครึ่งหนึ่ง ขอบโค้งของเงิลกตัดกับดวงจันทร์ได้อย่างสวยงาม จริงๆแล้ว บริเวณซีกโลกใต้ เกิดจัทรุปราคาได้สมบูรณ์พอๆกับบริเวณทวีปอเมริกาเหนือ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นช่วงก่อนดวงอาทิตย์จะขึ้นและดวงจันทร์กำลังจะตก ในวันที่ 8 ตุลาคม 2014

      จันทรุปราคา (ชื่ออื่น เช่น จันทรคาธ, จันทรคราส, ราหูอมจันทร์ หรือ กบกินเดือน; อังกฤษ: lunar eclipse) เป็นปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์ผ่านหลังโลกเข้าสู่อัมบรา (umbra) โดยตรง ซึ่งเกิดขึ้นได้เฉพาะเมื่อดวงอาทิตย์ โลกและดวงจันทร์เรียงตรงกันพอดีหรือใกล้เคียงมาก โดยมีโลกอยู่กลาง ชนิดและระยะของอุปราคาขึ้นอยู่กับตำแหน่งของดวงจันทร์เทียบกับปมวงโคจร (orbital node)

      จันทรุปราคาสามารถดูได้จากทุกที่ในฝั่งกลางคืนของโลก ซึ่งต่างกับสุริยุปราคาซึ่งมองเห็นได้จากพื้นที่ค่อนข้างเล็กของโลก จันทรุปราคากินเวลาเป็นชั่วโมง ขณะที่สุริยุปราคาเต็มดวงกินเวลาเพียงไม่กี่นาทีในที่หนึ่ง ๆ เนื่องจากเงาของดวงจันทร์มีขนาดเล็กกว่า นอกจากนี้ จันทรุปราคายังสามารถดูได้โดยไม่ต้องมีสิ่งป้องกันดวงตาหรือการป้องกันเป็นพิเศษ เพราะมืดกว่าจันทร์เพ็ญ

Eclipse at Moonset
Image Credit & Copyright: Yuri Beletsky (Las Campanas Observatory, Carnegie Institution)
ที่มา apod.nasa.gov
ศึกษาจันทรุปราคาเพิ่มเติม คลิ๊ก

แสงของดวงจันทร์ ขณะที่โลกบังแสงจากดวงอาทิตย์

      ภาพนี้ถ่ายเมื่อช่วงวันใหม่ของวันที่ 8 ตุลาคม 2014 เหนือเทือกเขาซานจาครูซ ใกล้ๆ Log Gatos , แคริเฟอร์เนียร์

      ดวงจันทร์ขณะเกือบถูกบดบังแสง แสดงช่วงสี ขาว- ส้ม ได้อย่างสวยงาม ภาพที่ถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์...

Moons at Opposition
Image Credit & Copyright: Rick Baldridge
ที่มา apod.nasa.gov

ภาพการเกิดจันทรุปราคา แสนสวยงาม | ข่าวดาราศาสตร์

ภาพจันทรุปราคา

      ในขณะที่ดวงจันทร์กำลังขึ้นและดวงอาทิตย์กำลังตก ในวันที่ 8 ตุลาคม 2014 เกิดจันทรุปราคาที่สามารถมองเห็นได้จากเขต'ฉงชิ่ง' (Chongging) ที่ประเทศจีน

      การโผล่ขึ้นของดวงจันทร์ในช่วงแรกจะเป็นเส้นสีแดงๆเนื่องจากถูกโลกบังแสงไว้ และโผล่ขึ้นมาจนกระทั้งดวงจันทร์ไม่ถูกโลกบัง

      แม้ว่าจันทรุปราคาครั้งนี้ จะไม่ใช่การบังที่เต็มดวง การเกิดครั้งนี้ เป็นครั้งที่ 2 ใน 4 ของชุดการเกิดจันทรุปราคา การเกิดอีก 2 ครั้งที่เหลือจะเกิดในช่วงต้นเดือนเมษายน และปลายเดือนกันยายน ปี 2015

      จันทรุปราคา (ชื่ออื่น เช่น จันทรคาธ, จันทรคราส, ราหูอมจันทร์ หรือ กบกินเดือน; อังกฤษ: lunar eclipse) เป็นปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์ผ่านหลังโลกเข้าสู่อัมบรา (umbra) โดยตรง ซึ่งเกิดขึ้นได้เฉพาะเมื่อดวงอาทิตย์ โลกและดวงจันทร์เรียงตรงกันพอดีหรือใกล้เคียงมาก โดยมีโลกอยู่กลาง ชนิดและระยะของอุปราคาขึ้นอยู่กับตำแหน่งของดวงจันทร์เทียบกับปมวงโคจร (orbital node)

      จันทรุปราคาสามารถดูได้จากทุกที่ในฝั่งกลางคืนของโลก ซึ่งต่างกับสุริยุปราคาซึ่งมองเห็นได้จากพื้นที่ค่อนข้างเล็กของโลก จันทรุปราคากินเวลาเป็นชั่วโมง ขณะที่สุริยุปราคาเต็มดวงกินเวลาเพียงไม่กี่นาทีในที่หนึ่ง ๆ เนื่องจากเงาของดวงจันทร์มีขนาดเล็กกว่า นอกจากนี้ จันทรุปราคายังสามารถดูได้โดยไม่ต้องมีสิ่งป้องกันดวงตาหรือการป้องกันเป็นพิเศษ เพราะมืดกว่าจันทร์เพ็ญ

Eclipse at Moonrise
Image Credit & Copyright: Zhou Yannan
ที่มา apod.nasa.gov และ th.wikipedia.org

เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ลึกลับบนดาวไททัน (Titan)

ภาพที่ 1 ภาพดาวไททัน (Titan) เป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์

      อะไรที่มาเปลี่ยนแปลงวัตถุที่อยู่ในทะเลไฮโดรเจนคาร์บอนที่หนาวเย็นบนดาวไททัน ภาพเรดาร์จากยานอวกาศแคสซีนี (ของนาซ่า) ซึ่งบันทึกภาพพื้นผิวของดาวไททันเป็นเวลาหลายปี

      เหตุการณ์เกิดขึ้นที่ทะเลสาปที่เต็มไปด้วยของเหลวมีเทนและอีเทน (ทะเลสาปนี้มีชื่อเรียกว่า Ligeia Mare) ขณะที่ถ่ายภาพในปี 2013 แล้วเอาไปเปรียบเทียบกับภาพที่ถ่ายในปี 2007 พบว่า มีวัตถุปลาดโผล่มา ทางนาซ่าจึงเฝ้าติดตาม และบันทึกภาพใหม่ในปี 2014 และพบว่าวัตถุยังคงอยู่ แต่มีการเปลี่ยนรูปร่างไป

ภาพที่ 2 ภาพการเปลี่ยนแปลงอย่างลึกลับบนดาวไททัน

      ภาพที่ 2 แสดงให้เห็นถึงวัตถุประหลาดที่มีขนาดราวๆ 20 กิโลเมตร ที่เกิดขึ้นและเปลี่ยนแปลงไป

      คำอธิบายที่นักวิทยาศาสตร์เห็นด้วยมากที่สุด คือ เป็นแผ่นของแข็งขนาดใหญ่ที่ลอยอยู่บนทะเลสาปมีเทนเหลว แต่นักวิทยาศาสตร์ยังไม่แน่ใจนัก นาซ่ายังคงสังเกตุมันต่อไป...

ชื่อบทความ Mysterious Changing feature on Titan
Image Credit: Cassini Radar Mapper, ASU, JPL, ESA, NASA
ที่มา apod.nasa.gov

Mimas : ดวงจัทร์ขนาดเล็ก กับหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ่

ดวงจันทร์ที่เล็กที่สุดของดาวเสาร์
ชื่อ Mimas
ถ่ายโดยยานอวกาศ Cassini

      คำอธิบาย : ไม่ว่าอะไรก็ตามที่พุ่งชนดวงจันทร์ดวงนี้(Mimas) จนเกือบทำลายมันได้ เป็นหนึ่งในการพุ่งชนที่ใหญ่ที่สุด จนทำให้เกิดหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์ที่เล็กที่สุดของดาวเสาร์

      หลุมอุกกาบาตนี้ มีชื่อว่า Herschel ถูกค้นพบโดย Sir.William Herschel เมื่อปี 1789
ดวงจันทร์ดวงนี้มีมีความกว้างประมาณ 130 กิโลเมตร มวลที่น้อยนิดของมัน มากพอที่จะสร้างแรงดึงดูดที่ผิว จนทำให้มันเป็นทรงกลม ส่วนประกอบของดวงจันทร์Mimasส่วนใหญ่จะเป็นน้ำแข็ง และมีเศษหินปะปนอยู่เล็กน้อย นั้นทำให้มันมีฉายา ว่า "ก้อนหิมะสกปรก"

      ภาพด้านบนนี้ ถูกถ่ายโดยยานอวกาศแคซซินี่ (Cassini) ซึ่งขณะนี้ยานอวกาศดังกล่าวกำลังโคจรรอบดาวเสาร์

      การวิเคราะห์ล่าสุดของCassini พบว่า Mimasมีการส่ายผิดปกติ อาจเป็นไปได้ว่ามีของเหลวอยู่ภายใน อาจเป็นมหาสมุทรก็เป็นได้

เครดิตรูปภาพ : Cassini Imaging Team, ISS, JPL, ESA, NASA;
การประมวลผลดิจิตอล : Supportstorm
ที่มา : apod.nasa.gov